Beheer je e-boeken

Ik weet niet hoe het jou vergaat, maar inmiddels heb ik een aanzienlijk aantal elektronische boeken.
Niet in de laatste plaats, omdat ik nu meer dan een jaar een abonnement heb bij Elly’s Choice; dat is dus – even rekenen – 10 x 13 (maanden) – in elk geval 130 boeken. Daarnaast heb ik in de loop van vijf jaar zo langzamerhand een behoorlijke digitale boekenkast vol …..

Mijn papieren boeken-beheer is een ramp ….. maar ik weet wél waar ik welk boek kan vinden. Er zijn drie …. nee vier plekken: de boekenkast in mijn woonkamer, een reeks boeken in mijn slaapkamer en een aantal op m’n logeerkamertje …. en een paar verhuisdozen vol. Die laatste moeten eigenlijk naar de kringloop …..
In elk geval: geen duidelijke rangschikking per genre, laat staan op naam van de auteur of iets dergelijks.

Wat dat betreft is mijn elektronische boekenkast beter geordend:

1. Alle boeken hebben – net als de naam van bestanden op de computer – ook een ‘naam’.
En die begint bij al mijn boeken met de achternaam van de auteur. Mocht dat bij aanschaf niet het geval zijn, dan wijzig ik die naam naar de volgende ‘standaard’:
– achternaam, voornaam (tussenvoegsel)
– gescheiden door een streepje: de titel van het boek
– (tussen haakjes): het genre en het jaar van publicatie, gescheiden door een punt-komma

Kortom: Het boek ‘Mijn Velsener jongensjaren’ van Theo Valijn, gepubliceerd in 1980, zou de volgende ‘naam’ hebben:

Valijn, T. – Mijn Velsener jongensjaren (autobiografie; 1980).epub

Die laatste toevoeging .epub is belangrijk, dus zorg dat er altijd voor dat die erachter staat anders kan het boek niet ‘gezien’ worden door je reader.

2. Alle boeken staan in één hoofdmap op mijn computer
Deze hoofdmap (en daaronder een paar submappen, bijvoorbeeld per genre) is ‘heilig’, waarmee ik het volgende bedoel.
Alle boeken worden vanuit deze bron bewerkt, aangepast (naam, metagegevens, lay-out …. etc.).
Daarnaast staan een aantal boeken in de ‘cloud’ (o.a. OneDrive) en uiteraard op mijn Kobo e-reader en/of mijn iPad ….. máár:
die boeken ‘elders’ zijn altijd in kopie daar neergezet vanuit de hoofdmap. Dus ik kan ze met een gerust hart verwijderen van mijn iPad, e-reader of OneDrive, want ze staan altijd op een ‘veilige’ bronlokatie …. !

3. Omdat die hoofdmap zo heilig is, maak ik er zeer geregeld een veiligheidskopie van
Met boeken is het net als met foto’s: tastbare foto-albums …. daar moet je zuinig op zijn, maar – net als papieren boeken en andere belangrijke papieren documenten (actes, diploma’s, polissen ….) – het is een ‘kwetsbaar’ bezit: er is maar één exemplaar van en bij brand- en/of waterschade ben je alles kwijt!
Hét grote voordeel van digitale foto’s en boeken (en digitale, evt. gescande waardepapieren) is, dat je er een veiligheidskopie van kan maken en die bewaren op een ándere plek dan waar je er (in de regel thuis) ‘gebruik’ van maakt.

Nou …. in hoofdlijnen is het dat wel zo beetje.
Wat je verder ook met die e-boeken doet: in de basis is het voorgaande de meest overzichtelijke manier om met je collectie om te gaan.

Lees ook het artikel over het plaatsen van boeken op een Kobo reader
Een artikel over het gebruik van Calibre als je eigen bibliotheek volgt nog ….

En dan nog een laatste ‘tip’:
Hoewel het mogelijk is om op een e-reader 1000 boeken (of meer) te plaatsen, raad ik dat af. Beschouw je e-reader als vervanger van één boek (of een aantal meer die je ook leest of binnenkort wil lezen).
Een e-reader en/of tablet zijn nu eenmaal ongeschikt om te kunnen raadplegen als een soort bibliotheek.
Verwijder boeken die je gelezen hebt van je e-reader en/of tablet. Mocht je bij willen houden welke boeken je gelezen hebt, maak dan een sub-map ónder je HOOFDMAP met boeken (zie hiervoor) aan en verplaats vanuit je hoofdmap de gelezen boeken naar de map ‘gelezen’.

Advertenties

Eigendomsrecht van e-boeken

Met de z.g. ‘juridische eigendom’ van e-boeken is het raar gesteld.
Een vergelijking met gewone boeken.

Stel: je hebt belangstelling voor een boek, maar vindt dat het best wel prijzig is. Je partner, een vriend(-in) of één van je kinderen wil het boek eigenlijk ook en je besluit het boek samen de kopen. Nadat de een het gelezen heeft gaat het naar de ander.

Stel: je hebt belangstelling voor een e-book, maar vindt dat best wel prijzig ….. (lees: De wet op de vaste boekenprijs en een kritisch artikel daarover) Je besluit om het boek samen met je partner, vriend(-in), of kinderen of andere familieleden aan te schaffen
Bij een e-boek ‘mag’ dat eigenlijk niet: het boek heet ‘strikt persoonlijk’ te zijn en mag dus eigenlijk niet door een ander gelezen worden. Nou ja: tenzij je je e-reader uitleent aan die ander……..
En dat laatste zou ik eerlijk gezegd toch niet gauw doen.

Om dat ‘strikt persoonlijke’ eigendomsrecht te bewaken heeft de boekenbranche iets bedacht, namelijk het zogenaamde DRM (digital rights management). Daarmee wordt het gebruik van e-boeken op meerdere apparaten beperkt of zelfs (na verloop van tijd) onmogelijk gemaakt (dus in de tijd dat je een boek ‘mag’ lezen beperkt). Nou ja: het mag op zes apparaten gelezen worden, mits daaraan dezelfde Adobe-account is gekoppeld (dus op één naam).
Stel je voor: je maakt voor zes verschillende mensen één ‘Adobe Digital Editions’-account aan, waarmee op alle zes hun readers of tablets hetzelfde beveiligde boek te lezen is…… Dan hebben alle zes ook toegang tot het account en kunnen alle zes ook andere zaken die met ‘rechten’ te maken hebben regelen! Strikt genomen is dat nog steeds ‘legaal’ ….. maar: dat gaat in de praktijk uiteraard niet werken …….

Over DRM lees je meer op wiki
Hoe dat praktisch in z’n werk gaat lees je op de website: www.ereaders.nl

Veel e-boeken zijn inmiddels voorzien van een ‘watermerk’ omdat DRM te beperkend en omslachtig is. Maar ook daarover valt het een en ander te zeggen.
Wat  te denken over het volgende:
Elly’s choice is een …. ja wat eigenlijk! Je zou het zo kunnen stellen: Elly’s Choice is een boekenbedrijf via internet, gesponsord door twee grote uitgeverskoepels. Zij verlenen mensen die een abonnement hebben het recht om elektronische boeken te lezen op maximaal drie gegevensdragers, zoals e-readers, tablets en laptops. Echter: het gebruik is ‘strikt persoonlijk’ en feitelijk komt het er dus op neer dat die drie apparaten in eigendom van de abonnee moeten zijn en niet van een ander ……
Lees je de voorwaarden wat nauwkeuriger, dan komt het er feitelijk op neer, dat je als abonnee wél een leesrecht hebt, maar géén eigendomsrecht.

Ik heb me dus afgevraagd: hoe gaat dat dan als je overlijdt …….? Moeten de erfgenamen, of de curator, of de executeur testamentair die e-boeken dan verwijderen, of verbranden, of terugsturen naar Elly’s …..
En: hoe gaat Elly’s choice toezien op de naleving van dat ‘leesrecht’ ….. behalve de aan alle kanten aangebrachte watermerk-gegevens in elk e-boek.
Bovendien: ontlopen de grote uitgevers indirect niet de wet op de vaste boekenprijs (zie hiervoor)?

Stel: ik spreek met een aantal mensen af, dat we gewenste e-boeken gemeenschappelijk aanschaffen. Een boek kost op een cent na een tientje en vier mensen willen dat boek. Dat komt dan neer op een knaak (nieuwe waarde € 2,50) p.p. (ter vergelijking: een boek bij Elly’s kost op basis van de abonnementsprijs € 0,30).
Dan kan daar eigenlijk toch niet veel op tegen zijn ……

En tenslotte een andere ‘vraag’. Bol.com verkoopt op dit moment meer ándere zaken dan boeken …. maar heeft daar ooit wel z’n marktaandeel door gevestigd!
Bol.com is tevens sterke voorstander van het handhaven van de wet op de vaste boekenprijs.
Adder onder het gras is, dat zij zich beroepen op het feit, dat dit ook goed zou zijn voor de boekwinkels ….. maar bij de verkoop van boeken via webwinkels, laat staan die van elektronische boeken speelt de boekwinkel feitelijk helemaal geen rol meer. Als ‘marktpartij’ die ook aan de verkoop van een boek zou moeten verdienen valt de boekwinkel helemaal weg …. je zou toch zeggen, dat de prijs van een Nederlandstalig boek dan wel omlaag zou kunnen …..
Niets is echter minder waar. De gangbare prijs voor een boek is inmiddels in een paar jaar tijd zo’n 35% gestegen …. van € 12,50 naar zo’n 16 euro of meer.

Handleiding Kobo-readers.

Ik heb zelf een Kobo en ook een paar familieleden en kennissen hebben er een.

Andere merken ken ik dus eigenlijk niet goed.
Wél weet ik dat een aantal ‘merken’ met de productie zijn gestopt, zoals Sony. Bij mijn weten verkocht Sony alleen readers zonder interne verlichting. En licht heb je – net als bij het lezen van een ‘gewoon’ boek of een krant – altijd nodig. Dat heeft met de techniek van het scherm te maken, die niet hetzelfde is als van een tablet.
Het grote voordeel van een zogenaamd ‘e-ink’-scherm is, dat het beter is voor je ogen. Langdurig turen naar een tablet-scherm (of van een laptop of een pc/mac) is minder goed voor je ogen en bovendien belemmert het de aanmaak van melatonine ..
Een ander voordeel is het stroomverbruik: een e-reader hoef je – gemiddeld – maar één keer per maand op te laden. TIP: doe dit met een gewone lader, zoals voor je smartphone, dat gaat stukken sneller dan via de usb-verbinding van je computer.

Gebruiksaanwijzing

Als je de gebruiksaanwijzing van de Kobo readers leest, komt het er eigenlijk op neer dat je altijd de software van Kobo nodig zou hebben om boeken op je e-reader te zetten. Wil je dat draadloos doen, dan is dat al helemaal het geval.
Probleem bij Kobo is, dat ze niet alleen e-readers verkopen …. maar ook e-boeken. En de adder onder het gras bij gebruik van hun software en/of hun cloud-optie, dat je dan ook te maken krijgt met de boekenwinkel van Kobo zelf …. die is zelfs prominent aanwezig.

Hoe je boeken die je ergens anders hebt gekocht of gekregen op je Kobo reader zou moeten zetten, blijft ‘in het vage’; de gebruiksaanwijzing geeft daar niets over aan ….. en dat is waarschijnlijk ook de bedoeling van Kobo.
Het kan echter eigenlijk niet simpeler:

  • Sluit het kabeltje aan tussen de reader (een gewone mini-usb stekker) en de pc/laptop/mac/macbook (een gewone usb-aansluiting)
  • Tik in het scherm van de Kobo reader op ‘verbinden’

Na een tijdje zie je op het scherm van de reader: ‘Verbonden & opladen‘.
Ook op de (windows-) computer krijg je nu een signaal/venster, dat de reader verbonden is en er wordt een z.g. schijfletter D:\ , F:\ of iets dergelijks toegekend aan de e-reader.
Via de verkenner van Windows is de inhoud van de reader nu te raadplegen en je kunt boeken verwijderen of er naartoe kopiëren ….. klaar is Kees.
Op een mac zal het niet anders werken, alleen heet de verkenner daar natuurlijk Finder …..

Kortom: je hebt de ‘desktop’-software van Kobo niet nodig om de inhoud van je e-reader te beheren. Sterker: ik adviseer zelfs om dat niet te doen, zeker als je boeken hebt die niet bij Kobo zijn gekocht. Kobo houdt namelijk de ‘status’ van je e-reader bij en verzamelt gegevens over de boeken die je leest! Daar verneem je niks van …. laat staan van Kobo zelf, maar ondertussen gebeurt het wél en wat Kobo vervolgens met die verzamelde gegevens doet is volstrekt onduidelijk.

Draadloos….

Eigenlijk kan ik daar kort over zijn: niet doen.
Via een draadloze netwerkverbinding kán het wel, maar dat verloopt eigenlijk alleen maar soepel via de cloud-winkel van Kobo zelf.
Ik heb het volgende geprobeerd:
– eeen pdf-je met daarin een link naar een map op OneDrive (de cloud-ruimte via een Hotmail-account)
– het pdf-je op m’n Kobo gezet en via wifi een of meer boeken downloaden.
Het werkt wel, maar heel traag; bovendien is het (e-ink) scherm van een reader niet echt geschikt voor het weergeven van internetpagina’s – al is het maar omdat een e-reader geen kleurenscherm heeft.
Bij een nichtje die een ander type Kobo-reader heeft heb ik hetzelfde geprobeerd, maar het werkte niet: de reader liep vast en moest helemaal opnieuw worden opgestart.