De opmaak van het papieren- en het E-boek

Onlangs kreeg ik van een van mijn broers het boek ‘De boekenapotheek aan de Seine‘ van Nina George.

Nou heb ik wel een leesbril, maar ben bepaald nog niet kippig. Edoch: de lettertjes van de papieren versie zijn zodanig klein dat het niet prettig leest …. althans, voor mij in elk geval. Ik heb hierna de digitale versie van het boek aangeschaft, en dat las heel wat prettiger.

Dit voorbeeld geeft een kernverschil aan tussen beide uitgaven van een boek. Bij een papieren boek ligt de opmaak en indeling vast, dus ook de lettergrootte; en dat is bij dit boek nou nét het probleem. Andere ‘afgedwongen’ opmaakvoorbeelden naast de lettergrootte: lettertype, paginamarges; regelafstand etcetera.

Waarom zijn Ebooks altijd ‘niche’

Ik ben een gedreven Epub-lezer en raad het iedereen aan. Veel van mijn familieleden en/of kennissen ‘moeten er niets van hebben’ …. al is het maar omdat juist ik het ze adviseer. Het belangrijkste argument blijkt steeds weer: de nostalgie van het papieren boek. Ondanks mijn fanatisme is er natuurlijk best een en ander aan te merken op (het lezen van) elektronische boeken. En helaas zijn met name de uitgevers en bulk-verstrekkers als Kobo en Bol daar zelf de oorzaak van.

Waarom zal de Ebook-markt altijd een niche-markt blijven – en ik ga daarbij alleen maar uit van mijn subjectieve ervaringen. Het heeft met name te maken met de ‘kwaliteit’ van het afgeleverde werk door uitgevers.
‘Vroeger’ was het uitgeven van een boek kunstwerk, met name in handen van de drukkerij; bij e-boeken komt er geen drukker meer aan te pas en regelt de uitgever het zelf …. wel even! Het gevolg: een voortdurende stroom aan fouten waarmee e-boeken op de markt worden gedumpt.
Boeken betrek ik uit verschillende bronnen: de online-bibliotheek; Bookchoice; aanbiedingen bij Libris of bij BOL …. noem maar op. En of het nu om recente uitgaven gaat of al wat oudere, steeds kom ik dezelfde fouten tegen ….. en ik denk dat het om hardnekkige ondeskundigheid gaat.
Een aantal voorbeelden:
In het CSS-bestand wordt verwezen naar lettertypes, maar die blijken niet aanwezig
Er zijn wél lettertype-bestanden aanwezig, maar de verwijzing naar de lokatie in het CSS-bestand is onjuist.
Er is geen correcte hoofdstuk-indeling waardoor ‘klikken’ op een hoofdstukverwijzing naar een totaal andere plaats in het boek verwijst.
Er is geen correct gebruik van z.g. opmaakprofielen, ofwel styles.

Officieel staat er meestal bij de autorisatie-gegevens en/of colofon, dat het bewerken van het boek niet is toegestaan. Maar het is natuurlijk een schot voor open doel, als er aan de afwerking van een e-boek van alles mankeert. Ik heb betaald voor een ‘goed’ product en dat blijkt het dikwijls niet te zijn. En mijns inziens geeft dat het recht om de onjuistheden in een e-boek te corrigeren.
Elk boek dat ik aanschaf controleer ik op onvolkomenheden die de uitgever heeft laten zitten. Daarvoor gebruik ik een aantal programma’s, zoals Adobe Digital Editions, Calibre, Sigil en simpele programma’s als Paint.

Kortom: zolang uitgevers de afwerking van e-boeken geregeld aan hun laars lappen, ontneemt zelfs BREIN me het recht niet een boek – dat immers mijn eigendom is – naar behoren te corrigeren.

Er staat veel te gebeuren in Ebook-land

Afgelopen jaar is de verkoop van Eboeken wederom gestegen. Toch blijft het papieren boek verreweg de grootste favoriet. Het zal me niet verbazen, als daar de komende paar jaar verandering in komt. Een aantal ontwikkelingen:

  1. Het btw-tarief voor E-boeken wordt gelijk aan dat van papieren: 6%. Daarmee loopt Nederland achter op veel andere landen binnen de EU, waar het lage btw-tarief al veel langer van kracht was. Eindelijk maar toch …. voor EU-halsband Nederland.
  2. Het uitlenen van digitale media is binnen de EU nu juridisch afgedekt. Dit zal ongetwijfeld betekenen dat meer mensen digitaal gaan lenen in plaats van papier; een trend die overigens al langer gaande is. In vergelijking met gekochte boeken, stijgt het lenen van E-boeken veel sneller dan het lenen van ‘gewone’ boeken. Dit jaar was het al mogelijk een z.g. ‘digital only’-abonnement bij de bibliotheek af te sluiten
  3. Het aantal ‘diensten’ dat tegen abonnementskosten digitale media ter beschikking stelt breidt uit. En daarnaast dalen de abonnementskosten. Ik noem: Blijoo, Storytel (de opvolger van Mofibo) en Bootmate. Ook Blendl timmert natuurlijk al langer aan de weg. Houdt er wél rekening mee: na een periode ‘gratis’ ga je er voor betalen!!
  4. Boekenprijs: Opvallend is het contrast tussen de prijsontwikkeling van het fysieke boek en het e-book. Sinds 2010 werden digitale boeken steeds goedkoper: papieren boeken daarentegen werden gemiddeld iets duurder. In 2010 kostte een e-book nog ongeveer 11,25 Euro, in het eerste kwartaal van 2016 ligt de gemiddelde prijs van een e-book op ongeveer 8 Euro. Voor een fysiek boek betaalde je in 2008 ruim 13 Euro, nu is dat ongeveer 15 Euro. Bijna 81% van de papieren boeken werd bij een fysieke winkel aangeschaft, de rest werd online gekocht.
  5. De ontwikkelingen rond het digitale studieboek staan niet stil. Mijn verwachting is, dat papieren studieboeken over een aantal jaren het loodje gaan leggen. Zelfs naslagwerken zijn – in het verlengde van Google en Wikipedia – makkelijker te raadplegen dan papieren. Deze ontwikkeling is mede te danken aan het Centraal Boekhuis met de studieboekendienst Bookshelf® en de verdere ontwikkeling van Epub3, waarin foto, video en audio kan worden verwerkt. Voorwaarde daarbij: de E-reader is hiervoor niet geschikt, dus de fysieke vervanger voor het papieren studieboek is niet de e-reader, maar de tablet; of dat nu een iPad is of een andere.
  6. Naast Bookchoice  timmert Singel uitgeverijen aan de weg door in samenwerking met Kobo elke dag een E-boek tegen een heel aantrekkelijke prijs aan te bieden. Daarnaast zijn er regelmatig acties bij Bol.com, waar voor een ramsj-prijs e-boeken worden aangeboden. Het prijsverschil met papieren boeken loopt daarmee nog verder uiteen.

Wat dit laatste betreft: ik prijs me gelukkig met het boekenclubje (alleen voor ingewijden), waarvoor ik regelmatig de controle en correctie van e-boeken verzorg. En dat laatste is – helaas – nog steeds nodig. Het verschil waarmee papieren boeken in alle zorgvuldigheid worden afgeleverd is schrijnend.

Paperbook of desgewenst: nostalgie.

Object met afmetingen van (ongeveer) 13,5 x 21 x 3 cm, paperback of gebonden, gewicht 476 g, 350 tot 400 pagina’s, macroscopisch geen duidelijke beschadigingen vast te stellen; slechts een incidenteel ezelsoor. Diverse vingerafdrukken van een tot dusverre niet geïdentificeerde lezer over het gehele boekobject.
Lijkvlekken duidelijk aanwezig op de achterkant van het boek, met sterke druk van de vingers; niet te verdrijven.
Op de rug van het boek een spoor van een bloedige vloeistof met in etiologisch opzicht onduidelijk aandeel van afscheidingen (gedood insect; opengekrabde muggenbult; neuspeuteren ….. etc.).

Bewerkelijke autopsie, omdat het object onder hoogspanning staat.

 

Vakantielezen …

in de aanloop naar het vakantie-gebeuren hoor ik voortdurend: de periode bij uitstek dat ik veel boeken lees.

Én: ik kom door de alledaagse drukte bijna niet aan lezen toe ….. veel te weinig eigenlijk!! Daar wringt wellicht ook de schoen.

Lezen verzet je zinnen, zéker als het om andere dan literatuur over je werk gaat. Eigenlijk zouden veel van mijn geliefden zich moeten gunnen, meer te ontspannen door te lezen; en het niet ‘op te sparen’ tot het vakantie is.